Przełom w walce ze zmarszczkami? Nowe fakty o czerwonym świetle

Maski LED trafiły z gabinetów do domowych łazienek. Sprawdzamy, co o świetle czerwonym i bliskiej podczerwieni naprawdę mówią badania, a czego nie mówią.

W gabinetach kosmetologicznych od lat stoją panele, które zalewają twarz ciepłą, czerwoną poświatą. Teraz ten sam pomysł, w zmniejszonej skali, wisi na wieszaku w łazience albo leży na nocnej szafce. Pojawiają się hasła o „przełomie". Warto zatem zadać proste pytanie: co dokładnie wiemy, skąd to wiemy i na ile możemy temu ufać?

Ten tekst nie obiecuje cudów. Przejdziemy przez mechanizm, jaki opisują naukowcy, przez historię tej technologii i przez badania, które można sprawdzić w bazach publikacji. Wskażemy też ich ograniczenia, bo bez nich obraz byłby nieuczciwy. Dopiero na końcu pokażemy jedno z urządzeń domowych jako przykład, a w źródłach na dole znajdziesz publikacje, do których się odwołujemy.

Skąd zainteresowanie światłem

Drobne linie wokół oczu, na czole i wokół ust to jedna z pierwszych rzeczy, które widzimy w lustrze po trzydziestce i czterdziestce. Przyczyn jest kilka i nakładają się na siebie: naturalne spowolnienie produkcji kolagenu, lata ekspozycji na promieniowanie UV, mimika, utrata wody z naskórka, zmiany hormonalne.

Większość popularnych kosmetyków działa głównie na powierzchni: nawilża, wygładza optycznie, chroni. Retinoidy i filtry SPF to wyjątki o dobrze opisanym działaniu, ale wymagają dyscypliny i bywają drażniące. Dlatego pomysł, by „porozmawiać" z fibroblastami za pomocą światła, brzmi kusząco. Pytanie brzmi, czy za tym stoi coś więcej niż marketing.

Krótka historia: od roślin w kosmosie do skóry

Zainteresowanie biologicznym działaniem światła o niskiej mocy sięga lat 60. XX wieku, gdy węgierski lekarz Endre Mester zaobserwował, że słaby laser może wpływać na odrastanie włosów i gojenie ran u myszy. To jedna z pierwszych prac, od których zwykle zaczyna się opowieść o tej dziedzinie.

Drugi często przywoływany wątek dotyczy NASA. Diody LED o wąskim zakresie czerwonym i podczerwonym badano w programach związanych z uprawą roślin w warunkach kosmicznych. Zauważono przy tym, że to samo światło może wpływać na komórki zwierzęce i ludzkie, a zespół z Medical College of Wisconsin, współpracujący z NASA, badał takie diody pod kątem gojenia ran i regeneracji tkanek. Jedną z prac z tego nurtu opublikowano w 2001 roku w czasopiśmie Journal of Clinical Laser Medicine and Surgery (Whelan i współpracownicy). Ważne zastrzeżenie: wątek NASA jest realny, ale bywa wyolbrzymiany. Nie oznacza, że agencja „zatwierdziła" jakąkolwiek maskę kosmetyczną. Dotyczy badań nad ranami i tkankami, a nie wyglądu zmarszczek.

Od tamtej pory dziedzina przyjęła nazwę fotobiomodulacji. Obejmuje działanie światła o niskiej mocy, które nie nagrzewa tkanek w sposób niszczący, w odróżnieniu od laserów ablacyjnych. W dermatologii i kosmetologii zainteresowanie skupiło się na zakresie czerwonym i bliskiej podczerwieni.

Jak światło może współpracować z komórką

Według przeglądów naukowych, m.in. publikacji Avci i współpracowników z 2013 roku, komórki skóry mają w mitochondriach, czyli „elektrowniach" komórki, struktury zdolne pochłaniać światło z zakresu czerwonego i bliskiej podczerwieni. Najczęściej wskazywaną jest oksydaza cytochromowa c, enzym uczestniczący w łańcuchu oddechowym. Zgodnie z dominującą hipotezą, opisywaną m.in. przez Hamblina, światło może wpływać na to, jak ten enzym współpracuje z tlenkiem azotu, który w pewnych warunkach go „hamuje". Gdy hamowanie słabnie, komórka może sprawniej wytwarzać ATP, czyli energię potrzebną do pracy.

Dalszy ciąg jest już hipotezą o skutkach: więcej energii i zmieniona sygnalizacja w komórce mogą sprzyjać aktywności fibroblastów. W badaniach laboratoryjnych na hodowlach komórek opisywano zwiększoną aktywność tych komórek po naświetlaniu. To ważne, ale to wciąż inny poziom dowodów niż obserwacja zmian u ludzi.

Dlaczego dwie długości fali

Światło czerwone o długości około 630–660 nm jest pochłaniane głównie w górnych warstwach skóry, więc kojarzy się z kolorytem i wyglądem powierzchni. Bliska podczerwień, około 810–850 nm, wnika głębiej i według opisów dociera w okolice skóry właściwej, gdzie pracują fibroblasty. Dlatego wiele urządzeń łączy oba zakresy. Zależność nie jest jednak prosta: głębokość wnikania zależy też od mocy, kąta padania i indywidualnych cech skóry.

Fibroblast pod światłem

Według opisów mechanizmu fibroblast to komórka, która po otrzymaniu odpowiedniego sygnału wytwarza kolagen i elastynę oraz składniki substancji międzykomórkowej. Poniższa animacja pokazuje tę ideę w uproszczeniu.

Takie długości fali, czerwone 633 nm i bliską podczerwień 830 nm, ma maska, którą opisujemy niżej jako przykład. Zobacz parametry maski Rayelle →

Mechanizm jest wiarygodny, ale jego opis w skali komórki to jeszcze nie to samo, co widoczna różnica w lustrze.

Co pokazały badania

Badań nad światłem w kontekście skóry jest sporo. Poniżej trzy prace, które najczęściej się przywołuje, wraz z tym, co faktycznie opisali ich autorzy.

Wunsch i Matuschka, 2014

Niemiecka grupa badawcza opublikowała w Photomedicine and Laser Surgery kontrolowane badanie, w którym uczestnicy byli losowo przydzieleni do grup naświetlanych dwa razy w tygodniu światłem w zakresie 611–650 nm albo szerszym zakresie 570–850 nm, a ich wyniki porównano z grupą kontrolną. Według abstraktu u osób naświetlanych poprawiły się koloryt i odczucie skóry, a pomiary profilometryczne wskazywały na mniejszą chropowatość, zaś ocena ultrasonograficzna na wzrost gęstości kolagenu. Badanie dotyczyło kosmetycznych parametrów skóry, a nie schorzenia, a nie wszystkie parametry urządzenia zostały opisane, co utrudnia porównanie z konkretnym sprzętem domowym.

Lee i współpracownicy, 2007

W badaniu opublikowanym w Journal of Photochemistry and Photobiology B 76 osób z zmarszczkami twarzy naświetlano diodami LED na jednej połowie twarzy. Uczestników losowo podzielono na grupy: 830 nm, 633 nm, połączenie obu zakresów oraz grupę placebo. Naświetlania prowadzono dwa razy w tygodniu przez cztery tygodnie. Autorzy opisali poprawę parametrów zmarszczek i sprężystości w grupach aktywnych i nie zgłosili działań niepożądanych. To właśnie połączenie około 633 i 830 nm stało się później wzorcem dla wielu urządzeń.

Przegląd Avci i współpracowników, 2013

Zamiast jednego badania, to przegląd literatury w Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery. Autorzy zebrali dotychczasową wiedzę o oddziaływaniu światła o niskiej mocy na skórę, opisali mechanizm przez mitochondria i wskazali dermatologię jako dziedzinę wartą dalszych badań, m.in. ze względu na niskie ryzyko działań niepożądanych.

Ograniczenia i uczciwe oczekiwania

Opisane wyżej prace są interesujące, ale wymagają trzeźwego spojrzenia.

• Małe grupy badawcze. Typowe badania obejmują od kilkudziesięciu do około stu kilkunastu osób, co daje ograniczoną pewność wniosków.
• Różne urządzenia i protokoły. Zakresy fal, moc, czas i częstość sesji różnią się między pracami. Wynik z jednego urządzenia nie przenosi się automatycznie na inne.
• Niepełne dane o dawce. W części publikacji nie podano mocy promieniowania, więc trudno odtworzyć warunki.
• Efekt wymaga tygodni. Nie ma natychmiastowego liftingu. Subtelna zmiana bywa widoczna dopiero po regularnych sesjach.
• Urządzenia domowe bywają słabsze od gabinetowych. Panele profesjonalne mają zwykle większą moc, a maski domowe projektuje się z naciskiem na bezpieczeństwo i wygodę.
• To nie zamiennik SPF ani retinoidów. Ochrona przed UV pozostaje podstawą, a retinoidy mają szerszą bazę dowodów w pielęgnacji skóry dojrzewającej.

Gabinet, maska domowa, kremy

Światło to nie jedyna droga i warto ją ustawić obok innych. Poniższa tabela jest orientacyjna: ceny i organizacja czasu różnią się w zależności od miasta i produktu.

Bezpieczeństwo

Światło LED stosowane zgodnie z instrukcją uchodzi za metodę o niskim ryzyku, a w cytowanych badaniach nie zgłaszano poważnych działań niepożądanych. To jednak nie znaczy, że jest dla każdego.

Jak wybrać maskę LED

• Długości fali. Szukaj jasnej informacji o zakresach w nm: czerwone około 630–660 nm oraz bliska podczerwień około 810–850 nm. Brak danych to sygnał ostrzegawczy.
• Moc (irradiancja). Wiarygodni producenci podają moc w mW/cm². Jej brak utrudnia porównanie z badaniami.
• Dopasowanie. Elastyczna konstrukcja przylega do twarzy, a diody są blisko skóry. Sztywna maska z dużym odstępem może dostarczać mniej światła.
• Oznaczenie CE i instrukcja po polsku, z opisanymi przeciwwskazaniami.
• Timer i automatyczne wyłączenie. Pomagają trzymać się zalecanego czasu.
• Zasady zwrotu i gwarancja. Ponieważ efekt oceniasz po tygodniach, sprawdź, jak wygląda okres na odstąpienie od umowy.

Dla porównania: Rayelle ma światło czerwone 633 nm i bliską podczerwień 830 nm, elastyczny silikon oraz 10-minutowy timer z automatycznym wyłączeniem. Sprawdź pełną specyfikację →

Przykład: maska Rayelle

Jedną z masek dostępnych na polskim rynku jest Rayelle. Przedstawiamy ją jako przykład urządzenia o parametrach opisanych wyżej, a nie jako jedyną możliwość. Porównaj parametry z innymi produktami i z niezależnymi opiniami.

• Wykonanie: elastyczny silikon w kolorze czekoladowego brązu, który układa się na twarzy.
• Światło: czerwone 633 nm oraz bliska podczerwień 830 nm, czyli zakresy znane z opisanych badań.
• Sesja: 10 minut, z automatycznym wyłączeniem.
• Sterowanie: mały pilot na przewodzie z przyciskami trybu, czasu i włącznikiem.

Warto pamiętać, że nawet przy zgodnych długościach fali producent urządzenia domowego nie odtwarza dokładnie warunków żadnego z badań. Regularność i cierpliwość są tu ważniejsze niż pojedynczy parametr.

Maska LED Rayelle

• Światło: czerwone 633 nm + bliska podczerwień 830 nm
• Materiał: elastyczny silikon, kolor czekoladowy brąz
• Sesja: 10 minut, automatyczne wyłączenie
• W zestawie: maska i pudełko prezentowe

599 zł 799 złNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 799 złDarmowa wysyłka · 90 dni na sprawdzenie, czy to dla Ciebie

Zobacz maskę Rayelle

Zapoznaj się z instrukcją i przeciwwskazaniami przed użyciem.

Najczęstsze pytania

Maska LED Rayelle
Światło czerwone 633 nm + bliska podczerwień 830 nm, sesja 10 minut z automatycznym wyłączeniem.
Darmowa wysyłka i 90 dni gwarancji satysfakcji.

Zobacz maskę Rayelle →

Źródła

1. Wunsch A., Matuschka K. (2014). A controlled trial to determine the efficacy of red and near-infrared light treatment in patient satisfaction, reduction of fine lines, wrinkles, skin roughness, and intradermal collagen density increase. Photomedicine and Laser Surgery, 32(2), 93–100.
2. Lee S.Y., Park K.H., Choi J.W. i in. (2007). A prospective, randomized, placebo-controlled, double-blinded, and split-face clinical study on LED phototherapy for skin rejuvenation. Journal of Photochemistry and Photobiology B, 88(1), 51–67.
3. Avci P., Gupta A., Sadasivam M. i in. (2013). Low-level laser (light) therapy (LLLT) in skin: stimulating, healing, restoring. Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery, 32(1), 41–52.
4. Hamblin M.R. (2017). Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. AIMS Biophysics, 4(3), 337–361.
5. Whelan H.T. i in. (2001). Effect of NASA light-emitting diode irradiation on wound healing. Journal of Clinical Laser Medicine and Surgery, 19(6), 305–314.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i promocyjny. Nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub dermatologiem. Wyniki mogą być różne u różnych osób. Opisany produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania chorób.